Dlaczego hamulce piszczą i co zrobić, żeby przestały? - najważniejsze wiadomości i porady

Oprócz wibracji na kierownicy podczas hamowania spowodowanej „skrzywioną tarczą”, piszczenie hamulców jest jedną z najbardziej irytujących rzeczy w codziennym użytkowaniu samochodu. Zwykle za tę sytuację obwinia się klocki hamulcowe. Popularnym stwierdzeniem jest, że piszczą klocki hamulcowe, ponieważ są za miękkie lub za twarde lub, że są one źle  dobrane do tarczy hamulcowej, co mija się z prawdą. W tym artykule chcielibyśmy rozwiać kilka popularnych mitów oraz przedstawić przyczyny i sposoby eliminowania pisków dochodzących z układu hamulcowego.

Technicznie rzecz biorąc piszczenie jest spowodowane wpadaniem klocków w wibracje w zaciskach hamulcowych. Dotyczy to sytuacji, w której hamulce popiskują przy hamowaniu z niskich prędkości np. podczas dojeżdżania do świateł. Czym innym jest piszczenie przy hamowaniu z wysokich prędkości, tę sytuację omówiliśmy w dalszej części artykułu.

 

JAKIE SĄ GŁÓWNE PRZYCZYNY PISZCZENIA HAMULCÓW (KLOCKÓW HAMULCOWYCH)?

  • Zużyte tarcze lub klocki,
  • Uszkodzona mieszanka cierna klocków,
  • Niedotarte lub nieprawidłowo dotarte nowe klocki hamulcowe
  • Niedokładne oczyszczenie zacisków hamulcowych,
  • Brak podkładek antywibracyjnych,
  • Niezastosowanie smaru (pasty) antywibracyjnego
  • Montaż nowych klocków do używanych, nieprzetoczonych tarcz,
  • Przegrzanie klocków
  • Budowa zacisku hamulcowego.

 

ZUŻYTE KLOCKI I TARCZE HAMULCOWE

Niekiedy odpowiedź na pytanie, dlaczego hamulce piszczą jest prostsza niż mogłoby się wydawać. Jeśli w samochodzie klocki hamulcowe kończą swój żywot, i nie posiadają elektronicznych czujników zużycia, to zazwyczaj występują tzw. czujniki akustyczne, które nie są niczym innym jak blaszką, która przy określonym stanie zużycia klocków zaczyna ocierać o tarczę hamulcową i sygnalizuje piskiem lub szumem potrzebę wymiany klocków.

Nawet dzisiaj zdarzają się samochody, które nie posiadają czujników zużycia i stan klocków należy sprawdzać organoleptycznie

 Fot. 1. Nawet dzisiaj zdarzają się samochody, które nie posiadają czujników zużycia i stan klocków należy sprawdzać organoleptycznie

NIEDOTARTE KLOCKI HAMULCOWE

Piszczenie klocków hamulcowych na początku ich eksploatacji może być związane z tym, że nie są one jeszcze dotarte. Okres docierania powinien trwać około 300 km, w trakcie których powinniśmy unikać nagłego hamowania oraz hamowania z wysokich prędkości. W czasie docierania klocków bardzo łatwo jest je przegrzać, przez co niemożliwe jest odłożenie się warstwy ciernej na tarczach, czyli tzw. filmu ciernego, co jest głównym powodem, dla którego docieramy klocki. Nieprawidłowo dotarte klocki to klocki przegrzane. Radą na tę sytuację jest wyjęcie klocków z zacisku i przetarcie zeszklonej powierzchni papierem ściernym.

Przykład nowych i przegrzanych klocków hamulcowych ze spieczoną powierzchnią cierną

Fot. 2. Przykład nowych i przegrzanych klocków hamulcowych ze spieczoną powierzchnią cierną

 

NIEDOKŁADNIE OCZYSZCZONE ZACISKI

Popularną przyczyną piszczenia hamulców jest niedokładne oczyszczenie zacisków hamulcowych, w szczególności w miejscu styku klocków z elementami zacisku hamulcowego, tj. jarzmem i tłoczkiem. Rdza i bród powodują, że klocek nie przylega do tych elementów w odpowiedni sposób i nie jest ustawiony idealnie równolegle względem tarczy.

 

BRAK PODKŁADEK ANTYWIBRACYJNYCH

 Różnica pomiędzy klockami z podkładkami i bez podkładek antywibracyjnych – EBC Yellow Stuff

Fot. 3. Różnica pomiędzy klockami z podkładkami i bez podkładek antywibracyjnych – EBC Yellow Stuff

Zadaniem podkładek antywibracyjnych (antypiskowych) jest tłumienie drgań klocka. Zdecydowana większość producentów dodaje podkładki do zestawu razem z klockami lub wyposaża w nie klocki na stałe. Niekiedy podkładki są taktowane przez producentów samochodów i dalej producentów aftermaketowych jako oddzielny element.

Podkładki antywibracyjne, które są oddzielnym elementem, warto zauważyć, że te klocki posiadają 2 rodzaje podkładek - na zdjęciu Galfer Sport FDHP1050

Fot. 4. Podkładki antywibracyjne, które są oddzielnym elementem, warto zauważyć, że te klocki posiadają 2 rodzaje podkładek – Galfer Sport FDHP1050

Bardzo często podkładki nie są w zestawie z klockami w przypadku aut japońskich tj. Honda, Nissan, Mazda, Toyota, Infiniti, Lexus, Mitsubishi itp., a także w niektórych klockach np. Ferodo DS2500. Wtedy należy je przełożyć ze starych klocków wcześniej dobrze oczyszczając i stosując pastę antywibracyjną. na nowe klocki.

 

Jeżeli podkładki nie nadają się do ponownego użytku istnieje możliwość ich dokupienia lub zastąpienia uniwersalnymi podkładkami np. EBC ASK.

Uniwersalne podkładki antywibracyjne EBC Anti Squeal Shim Kit (ASK) 

Fot. 5. Uniwersalne podkładki antywibracyjne EBC Anti Squeal Shim Kit (ASK)

 

SMAR ANTYWIBRACYJNY

Smary (pasty) antywibracyjne mają za zadanie tłumić drgania klocków. Rozprowadza się je na tylnej blasze klocka oraz w miejscach styku z zaciskiem. Używanie smarów antywibracyjnych powinno być traktowane przez mechaników jako standardowa czynność przy wymianie klocków hamulcowych, podobnie jak dokładne oczyszczenie zacisków. Zdecydowanie odradzamy stosowania w tym celu smarów ceramicznych, a w szczególności miedzianych itp., ponieważ nie mają one właściwości tłumiących drgania i odporności temperaturowej. Na rynku istnieje wiele produktów tej grupy, są nimi np. Ate Plastilube, Liqui Moly Anti Squeal, Brembo B-quiet itp. Nie należy mylić smarów antywibracyjnych, smarów do prowadnic ze smarami do tłoczków, które nie mają takiej odporności na temperaturę , przez co nie będą pełnić roli smaru antywibracyjnego skutecznie i przez długi czas.

Preparaty zapobiegające piszczeniu hamulców 

Fot. 6. Preparaty zapobiegające piszczeniu hamulców

 

NOWE KLOCKI + UŻYWANE TARCZE

Bardzo częstą praktyką w serwisach (również ASO) jest montaż nowych klocków do nieprzetoczonych tarcz. To duży błąd, ponieważ używana tarcza posiada ranty - wewnętrzny i zewnętrzny, a powierzchnia, po której porusza się klocek nie jest równa. Ocieranie klocka o rant powoduje jego miejscowe przegrzanie i wpadanie w wibracje. Z kolei praca klocka na nierównej, pofalowanej powierzchni skutkuje jego miejscowym przegrzaniem. Mitem jest, to że klocki w czasie docierania dopasują się do tarczy. W ciągu pierwszych 300 km klocki i tarcze zdąża się przegrzać w punktach styku. Właśnie dlatego, jeżeli chcemy wykorzystać używaną tarczę warto ją przetoczyć. Popularną, aczkolwiek chałupniczą metodą stosowaną przez niektóre warsztaty jest ścieranie krawędzi klocka w miejscu, gdzie dotykałby on rantu tarczy. W większości przypadków powinna przynosi to pożądany efekt natomiast piski pojawią się w momencie, gdy klocek już nieco się zużyje. Ponadto wycieranie krawędzi zmniejsza powierzchnię tarcia, przez co może wpłynąć na zmianę efektywności hamulców.

Fot. 7. Z uwagi na nierówną powierzchnię tarcz, powinniśmy je przetoczyć przed montażem nowych klocków

 

NIEWŁAŚCIWY DOBÓR KLOCKÓW HAMULCOWYCH DO STYLU JAZDY I SAMOCHODU – PRZEGRZANIE KLOCKÓW

Przegrzewanie klocków to przypadłość samochodów ciężkich i tych, którymi jeździ się dynamicznie. Przegrzane klocki powodują nieco inny rodzaj hałasu, zwykle nie jest to typowe piszczenie przy dojeżdżaniu do świateł, a szum, który pojawia się przy hamowaniu z praktycznie każdej prędkości. Przyczyną przegrzania jest niewłaściwy dobór klocków hamulcowych na obie osie lub zastosowanie klocków niższej klasy na tylną oś. Najczęściej przegrzewają się klocki klasy oryginału (OEM), dlatego z doświadczenia zawsze zalecamy wybór klocków choćby o klasę bardziej odpornych na przegrzewanie, nawet jeśli z reguły jeździmy spokojnie. Na naszym blogu pisaliśmy już jaiś czas temu jak dobrać klocki hamulcowe i dlaczego jest to takie ważne, zachęcamy do zapoznania się z tym artykułem.

Fot. 8. Przegrzany klocek hamulcowy, z zerwaną mieszanką cierną

 

JAK ZAPOBIEGAĆ PISZCZENIU HAMULCÓW?

Reasumując, aby uniknąć lub minimalizować możliwość piszczenia hamulców przede wszystkim powinniśmy:

1)      Zadbać o dokładne wyczyszczenie zacisku hamulcowego

2)      Pamiętać o zastosowaniu blaszek antywibracyjnych

3)      Używać smarów lub past antywibracyjnych

4)      Montować klocki do nowych lub przetoczonych tarcz

5)      Wyposażyć samochód w klocki tej samej klasy na obu osiach, unikać sytuacji, w których z przodu mamy mocniejsze klocki a z tyłu słabsze

6)      Przed montażem klocków odtłuścić ich powierzchnię cierną zmywaczem do hamulców

7)      Dotrzeć nowe klocki zgodnie z procedurą docierania

Jeśli masz do nas jakieś pytania lub potrzebujesz pomocy w doborze klocków i tarcz do swojego samochodu zachęcamy do kontaktu